وايت گيبس
سال ،1905 اينشتين 26 ساله بود و تلاش مى كرد تا پايان نامه دكترايش درباره اندازه مولكول ها را تمام كند. علاوه بر اين براى درآوردن خرج زندگى، كارمند اداره ثبت اختراعات سوئيس هم بود و نوآورى هاى بقيه را ارزيابى مى كرد. شايد فكر كنيد اين كار روزانه، وادارش مى كرده تا به كاربردهاى عملى تئورى هايى كه در اوقات فراغتش به آنها مى پرداخت، فكر كند. اما احتمالاً وقتى داشت 5 تا از مهمترين مقاله هاى زندگى علمى اش را منتشر مى كرد به خيالش نمى رسيد كه ايده هاى جديد او درباره ماده، انرژى و زمان در نهايت بتواند به ابداع ابزارهاى جديدى براى پيشرفت صنعت و سلامت بشر بينجامد. اينشتين، نه از مهندسى بدش مى آمد، نه آن را دون شأن خودش مى دانست ولى خال درشتش، مهندسى نبود. اختراعات شخصى او _ از جمله يخچالى كه هيچ بخش مكانيكى متحركى نداشت و يك پمپ بى نشت _ هيچ وقت به توليد انبوه نرسيدند. مهم هم نيست چون در سال هاى قرن بيستم، ديگران براساس ايده هاى راديكال او _ مثلاً اين كه نور، بسته بسته مى آيد و اين بسته ها يك حد جهانى سرعت را به رسميت مى شناسند و انرژى و ماده را مى شود به E=MC2 به هم تبديل كرد _ گستره وسيع و قابل توجهى از فناورى ها را وارد زندگى بشر كردند. حالا در قرن 21 مهندسين كمر به استفاده از اين اصول و قضاياى معروف در راه هاى تازه اى بسته اند كه شايد مهم ترينش طراحى انواع جديدى از رايانه ها باشد. علاوه بر اين آنها به دنبال پيدا كردن كاربردهاى عملى براى بعضى از نظريه هاى كمتر شناخته شده اينشتين هم هستند. مثلاً نانوتكنولوژيست ها دارند ابزارهايى مى سازند كه مى تواند با بهره گيرى از حركت تصادفى مولكول ها _ چيزى كه اولين بار اينشتين در 1905 به درستى توضيحش داد _ فرآيند تحليل و جداسازى DNA را سريع تر كند. آزمايشگاه هاى سرتاسر دنيا هم در حال توليد شكل عجيب و غريبى از ماده اى اند كه اينشتين در يكى از آزمايش هاى ذهنى اش به سال 1925 وجودشان را پيش بينى كرده بود. از اين گله هاى همدوس اتم هاى فوق سرد _ كه همتاى مادى پرتوهاى ليزر به حساب مى آيند مى توان در ساخت ساعت هاى اتمى قابل حمل، ژيروسكوپ هاى بسيار دقيق ناوبرى و حسگرهاى گرانشى كه به كار كشف رگه هاى معدنى و ميدان هاى نفتى مى آيند، استفاده كرد. در اين مقاله، به توضيح 3 مورد از جديدترين و هيجان انگيزترين كاربردهايى كه از تئورى هاى اينشتين و البته آزمايشگاه هاى تحقيقاتى بيرون آمده اند، مى پردازيم. البته مسلم است كه با اين روند بايد چشم به راه ابداعات و نوآورى هاى بيشترى از اين نوع در سال ها و دهه هاى آينده بود. هر چند نزديك به يك قرن از زمانى كه اين فيزيكدان بزرگ شروع به ارائه ابزارهاى رياضى بهترى براى توصيف جهان كرد مى گذرد، اما به نظر مى رسد فهرست وسايل مفيد و با ارزشى كه مخترعان با هوش مى توانند از اين تئورى ها بيرون بياورند، پايانى ندارد.
+ نوشته شده در شنبه ۱۷ اسفند ۱۳۸۷ ساعت 8:46 توسط آزاد رایانه
|